(Leestijd: 2 - 3 minuten)

 

Yayoi Kusama, Japans beroemdste kunstenares

In 2019 werd deze kunstenares 90 jaar. En waarom nu speciale aandacht voor haar? Want ik moet eerlijk bekennen, dat ik haar totaal niet kende.

Yayoi Kusama

Kenismaking op Naoshima

poempoenenikIk las in de krant een artikel over haar naar aanleiding van een tentoonstelling die in Museum Voorlinden werd gehouden. Daarbij stond een foto die mij bekend voorkwam: een pompoen. En jawel hoor, ik heb zelf een foto van deze pompoen die ik op mijn reis in 2015 heb gemaakt toen ik het eiland Naoshima bezocht. Ik heb me daar met die pompoen laten fotograferen.
Zonder dat ik het goed besefte had ik dus daar al met het werk van deze wereldberoemde kunstenares kennis gemaakt.

gelepompoen  rodepompoen 
Gele pompoen op Naoshima Rode pompoen op Naoshima

 

Museum Voorlinden in Wassenaar

En in 2019 werd dus een tentoonstelling met werk van haar georganiseerd in Museum Voorlinden in Wassenaar. In Lab111 draaide rond die tijd de documentaire "Kusama: infinity", dus die ging ik eerst bekijken om meer over deze vrouw te weten te komen.

voorlindenwebMuseum Voorlinden bleek overigens maar een hele kleine tentoonstelling te hebben, terwijl de publiciteit daar omheen grote verwachtingen schiep. Maar ik ben er geweest en maakte voor het eerst kennis met de "Infinity Room".

Yayoi Kusama Museum in Tokyo

In 2019 had ik ook een reis geboekt naar Japan en China, dus dat was een mooie gelegenheid om in Tokyo het Yayoi Kusama Museum te bezoeken. Ik kocht online een kaartje en bezocht het museum op 9 mei.

{gallery}japan/tokyo/yayoi{/gallery.

Fuson Foundation in Shanghai

Op 21 mei ben ik in Shanghai en bezoek daar de tentoonstelling in de Fuson Foundation.

Moco Museum in Amsterdam

Van 22 maart t/m 30 september 2019 heeft het Moco Museum in Amsterdam ook aandacht voor Yayoi Kusama. Er worden een paar werken geëxposeerd:

Links over Yayoi Kusama

(Leestijd: 6 - 11 minuten)

Reisverslag Japan 2019
7 t/m 17 mei: Tokyo - Kyoto en Osaka

Met een overstap in Shanghai arriveer ik op 7 mei 's middags in mijn hotel in Tokyo. Na een lange reis is het heerlijk om even te relaxen en daarna rustig wat rond te kijken in de omgeving van het hotel.

Meisjes in kimonoPas de volgende dag ga ik op stap. Allereerst naar Toyosu naar de vismarkt, die de oude van Tsukiji vervangt. Het is een enorme tegenvaller: niet meer de levendigheid van de Tsukiji vismarkt maar een steriele aangelegenheid. Enorme gebouwen waar je alleen maar mag kijken vanaf de bezoekersgalerij. Uiteraard begrijpelijk, want al die toeristen liepen bij de handel alleen maar in de weg en nu kan er normaal gewerkt worden. Maar voor bezoekers is het niet leuk meer.
Vanaf de daktuin heb je echter wel een mooi uitzicht op de omgeving. De “Rainbow Bridge” is in volle glorie te aanschouwen en zelfs de Fuji is met een besneeuwde top heel duidelijk te zien! Als het weer zo blijft de komende dagen moet ik die vanuit een hoger punt beter kunnen zien later deze week.

Het is even zoeken voordat ik het Mori Art Digital Museum heb gevonden, maar het lukt en met mijn online ticket kan ik na 15 minuten al naar binnen. Het presentaties in het museum zijn overweldigend: de vlindertuin met ook “bewegende schilderijen”, een digitale waterval en bijbehorend geluid. Ik loop door een Crystal Room, in een andere ruimte loop ik een route op stokken: als je de juiste kleur kiest komt er een geluid. Ik wandel door een soort bloementuin, die regelmatig verandert, een atletische tuin, die ongelijkvloers is en waarbij je zelf invloed kunt uitoefenen op de omgeving.
Ik ben er ruim twee uur en ben onder de indruk wat men hier presenteert als 'namaakwereld'. Hoe zal dat gaan in de toekomst met de echte wereld?

Hoofdkantoor Fuji op OdaibaIn Venus Hill, een groot en merkwaardig winkelcentrum lunch ik met lekkere yakitori en wandel daarna verder naar Odaiba Beach, een stadsstrand aan de rivier. Maar baders zijn er niet.
Ik neem hier de boot naar Asakusa. Leuk om Tokyo vanaf de rivier te zien en te genieten van het mooie weer. In Asakusa loop ik nog even naar Senso-ji, want ik ben er nu toch in de buurt. Zoals altijd is het er druk.

Donderdag 9 mei ga ik naar het Yayoi Kusama Museum. Mijn tijdslot is om12 uur, dus ik moet er op tijd zijn. Het museum is klein en iedere bezoeker krijgt een aparte uitleg over hoe je moet lopen en waar je wel en geen foto's mag nemen. Naast schilderijen op de 2e en 3e verdieping vind je op de vierde de Stairway to Heaven, een verlichte ladder, die met spiegels de indruk geeft oneindig te zijn. Erg mooi. Buiten staat een pompoen met verschillende kleuren, intussen het kenmerk van Yayoi.

's Middags ga ik naar Akihabara om het manga en anime gebeuren nog eens te beleven. Ik ga af en toe een winkel in en maak foto's van de uitbundige gevels en de fraai geklede meisjes. In één van de mangasupers zijn de bovenste twee verdiepingen helemaal gevuld met porno. Een merkwaardig fenomeen voor de toch vrij preutse Japanners.
Daarna eerst maar eens wat eten en dit keer kies ik voor ramen: op een automaat zoeken wat ik wil; bonnetje inleveren en daarna wordt de ramen bezorgd.
Dan naar de Kanda tempel om te zien of er al iets is vanwege het festival. Er staan twee grote 'altaren' klaar die mee moeten in de optocht. En om 19 uur is er een korte ceremonie in het kader van “Kanda Matsuri”.

Vrijdag ga ik naar Zojo-ji. Deze tempel is vrij eenvoudig. Weliswaar in dezelfde bouw als andere tempels, maar niet zo uitbundig als bijvoorbeeld Senso-ji. Het is hier ook niet druk. Er staan heel veel kleine beeldjes met mutsjes en sjaaltjes. Het zijn een soort “wachtgoden” voor kinderen.

Met de metro ga ik dan naar Roppongi en het Mori Art Museum. Er is hier weer een fantastische expositie van Japanse kunstenaars. Heerlijk om doorheen te dwalen. Hierna een verdieping hoger om op het dak van het gebouw te komen voor een mooi uitzicht op de stad. Helaas is het heiig en zie ik de Fuji niet, die ik eerder deze week wel helder heb kunnen zien.

Ik loop naar het National Art Center, dat in een gebouw zit met een mooie architectuur. De tentoonstellingen hier – waarvoor je per tentoonstelling moet betalen – interesseren mij niet, dus ga ik verder naar 21-21Design Sight. Hier is een tentoonstelling over Humor in de Kunst. Japanners hebben daar toch iets anders mee dan ik als westerling. En daarom aardig om te zien.

Na wat relaxen in het hotel ga ik in Shinjuku eten en daarna drink ik een paar biertjes in één van de vele bars die hier te vinden zijn.

Zaterdag is de dag van het Kanda Matsuri. Ik ga naar de optocht en vind een mooie plek waar ook een groep klaar staat, die zich in de stoet zal aansluiten. Leuk om alvast een paar plaatjes te schieten. De belangstelling is niet overweldigend, dus kan ik een goede plek vinden en foto's maken.

tokyoHierna ga ik naar Opera City, een groot complex met een theaterzaal, een operazaal en een concertzaal. Winkels zijn er natuurlijk ook! Ik ga hier naar de Art Gallery (geen museum!!), die om 11 uur open gaat. Er is een documentaire over Tom Sachs waarin je kunt zien hoe hij werkt. Later zie ik ook verscheidene dingen terug in de tentoonstelling “Tea Ceremony”. Van veel rommel maakt hij iets, soms aardig, soms hilarisch.

Na de lunch ga ik weer op pad voor het festival. Op weg ernaar toe kom ik in een “expresmetro”, die stations overslaat! Nog nooit eerder meegemaakt. Ik moet dus weer terug om op het juiste station uit te kunnen stappen.
Ik vind de route van de optocht snel en merk, dat ik op de plaats ben waar gepauzeerd wordt. Ik kan er rustig rondkijken en foto's maken. Ik wacht op de tweede stoet die moet komen. Deze is erg kort met een paar samoerai krijgers. Daarna komt de grote stoet weer op gang en laat deze helemaal rustig langsgaan. Ik loop vervolgens naar de tempel en daar staat een groep jongeren te drummen en te swingen en begint er een leuk feestje. Vreselijk druk, maar dat geeft juist een mooie indruk van zo'n festival. Morgen – zondag schijnt het festival pas echt gevierd te worden – wordt dat waarschijnlijk nog uitbundiger.

Ik eet 's avonds met een paar reisgenoten van het vandaag gearriveerde gezelschap.

Zondag ga ik met de trein naar Kamakura. In een half uur wandel ik naar de Grote Boeddha. Het is er druk, maar 'je moet er geweest zijn'. Indrukwekkend is hij ook wel zoals hij neerkijkt op alle bezoekers. Een grote groep dames volgt hier een theeceremonie. Allemaal netjes in kimono.
kamakuraIk loop terug en lunch onderweg met lekkere ansjovisballetjes. De Hasederatempel is niet erg groot, maar ligt mooi en het hele complex dat bij deze tempel hoort is de moeite van een bezoek waard. Ook de grot die bij deze tempel hoort loop ik door en geniet op het terras van een prachtig uitzicht op de stad.

Dan ga ik op zoek naar de Daibatsu Hiking Trail. Deze begint met een steile klim!! Nadat ik linksaf geslagen ben vermoed ik dat ik de verkeerde kant op ga. De bewegwijzering is niet erg goed. Ik loop dan maar weer terug. De trail wordt niet meer aangegeven, maar wel de tempel die verderop langs de route te zien moet zijn (gelukkig kan ik dat op mijn mobieltje zien!). Het is een vrij zware route en ik ben blij dat ik vlak voor het begin voldoende water heb gekocht. Het is warm en het vele klimmen en dalen zorgt voor aardig wat zweet.

Uiteindelijk kom ik bij de Zeniaraibenten Shrine. Deze is via een tunnel te bereiken. Bij de shrine is een bron (een waterval uit de rots). Mensen kunnen hier voor 100 yen een mandje krijgen. Daar doen ze dan hun munten in om deze in de bron te wassen. Het verhaal gaat, dat het geld zich vermeerdert. Maar ik zie dat niet gebeuren.

Via het station loop ik naar het strand waar ook een rockfestival is. Erg leuk, maar wel warm. Opvallend is ook hier weer, dat ondanks de hoeveelheid mensen er totaal geen rotzooi te vinden is. Mensen ruimen alles keurig op of nemen het gewoon weer mee naar huis. Zie dat maar eens in Nederland voor elkaar te krijgen!

Terug in Tokyo ga ik met een paar reisgenoten eten bij de Thai.

Maandagmorgen komen we in Kyoto en 's middags ga ik met een paar anderen na de lunch naar Gion. We lopen wat door de wijk. Hier zijn wel heel veel toeristen, maar geen geisha's. We gaan naar een voorstelling in het Gion theater. Verschillende onderdelen van de Japanse cultuur passeren de revue: theeceremonie, Bunraku, dans, gitaar, toneel, ikebana. Aardig om te zien, maar wel toeristisch: Kyoto in vogelvlucht.

De volgende dag ben ik ziek en van mijn plan om de Romantic Railway te doen en een boottocht over de rivier kan daardoor niet doorgaan.

Aoi Matsuri in KyotoWoensdag ben ik echter weer paraat, want het is festivaldag: Aoi Matsuri en met een paar reisgenoten begeef ik me op weg om een plek langs de route te vinden. Deze optocht is zeer gevarieerd en erg mooi. Na afloop bezoek ik het terrein bij het heiligdom waar de stoet eindigt en kijk er naar een soort paardenraces.

Vervolgens wandel ik langs de rivier en de Nishikimarkt terug naar het hotel waar ik een tijd kan relaxen in de onsen wat heerlijk is na zo'n warme en vermoeiende dag.

Donderdag reizen we in een paar uurtjes naar Osaka. Ik ga naar het Museum of Housing and Living. Dit museum is op de 9e verdieping. Vanaf de 10e heb je uitzicht op het dorp en op de 9e kun je door het dorp lopen. Als je zin hebt kun je ook nog een kimono aantrekken en daarin rondlopen. Japanners doen dat graag, omdat ze ook op alle plekken op de foto willen.
Osaka: Museum of Housing and LivingHet dorp is mooi opgezet en geeft een goede kijk op het leven in Oud Osaka. Op de 8e verdieping staan verschillende maquettes waar Osaka in later tijden wordt weergegeven.

Via het Ogimachi Park waar heel veel kinderen aan het spelen zijn loop ik terug richting Umeda om daar een beetje rond te kijken.

Na een lekker bad in het hotel en een uurtje relaxen ga ik terug naar Umeda om daar te eten en uit te gaan.

Vrijdag ga ik vroeg aan de wandel en loop over de brug naar de metro van Nishi Umeda. Vandaar ga ik naar Tennoji, want ik wil nog een keer bij Abeno Harukas naar boven. De entree is nu veel eenvoudiger dan de vorige keer: nu ga je eerst naar de 16e verdieping en koopt daar een kaartje om met de lift naar de 60e te gaan. Het is nog erg rustig, dus ben ik snel boven.

Het weer is goed en ik kan vrij ver kijken. Je kunt nog een verdieping hoger, maar dan moet je een speciaal kostuum aan en aangekoppeld worden om over de rand te kunnen hangen. Niets voor mij!! Maar er zijn mensen die dat doen.

Via het park wandel ik naar Shin-sekai om daar foto's te maken van de bijzondere reclame-uitingen van de restaurants.

In de treinDan loop ik verder naar het Human Rights Museum. Ik krijg een audiotour mee in het Engels, maar deze geeft slechts heel summier informatie of gaat aan op verkeerde momenten. Verwarrend. Jammer dat alles alleen in het Japans is, want het museum is best aardig en groter dan ik dacht. Er wordt o.a. aandacht besteed aan de minderheden. De grootste daarvan vormen de Koreanen en het museum schuwt niet om de negatieve behandeling in het verleden te tonen. Verder aandacht voor de Anui, melaatsen, homo's en veel aandacht voor milieuvervuiling en gif uitstotende fabrieken en de gevolgen voor de mensen in de omgeving. Het museum kiest duidelijk voor de minderheden en/of slachtoffers.

Ik pak de metro terug naar Nishi Umeda en loop naar dat merkwaardige gebouw waar een snelweg doorheen gaat. Zeer vreemd. En van daaruit wandel ik via de brug over de rivier terug naar het hotel om wat te relaxen.

Degenen die aan de groepsreis deelnemen vertrekken morgen weer naar Amsterdam, dus vanavond is de laatste avond: eerst even wat Japanse kleding proberen voor de foto, dan mogen we op het dak van het hotel voor een mooi uitzicht op de skyline van Osaka en tenslotte kunnen we van een buffet genieten. Een biertje hierbij wordt zeer merkwaardig getapt: vanaf de onderkant van het glas!

Ik vertrek zelf de volgende morgen (18 mei) al erg vroeg naar het vliegveld voor mijn vlucht naar Shanghai.

(Leestijd: 1 minuut)

Zojo-ji

Zojoji-tempel (増 上 寺, Zōjōji) is de hoofdtempel van de Jodo-sekte van het Japanse boeddhisme in de regio Kanto. Het tempelterrein naast de Tokyo Tower bestaat uit een aantal indrukwekkende bouwwerken, een mausoleum van de familie Tokugawa en een klein museum.

De meeste gebouwen van Zojoji zijn recente reconstructies behalve de hoofdingang, de Sangedatsumon, die vele branden, aardbevingen en oorlogen heeft overleefd en dateert van 1622.

Ik ben hier op 10 mmei 2019 en ben onder de indruk van de vele beeldjes van kinderen die hier staan: bescherming van kinderen en voor hun nagedachtenis.

(Leestijd: 2 - 3 minuten)

Kanda Matsuri

Een mikoshi, meegedragen bij Kanda Matsuri

De Kanda Matsuri is een van de drie beroemdste festivals van Tokio, samen met de Sanno Matsuri en Fukagawa Matsuri. Het vindt half mei plaats in oneven genummerde jaren, afgewisseld met de Sanno Matsuri die in even jaren wordt gehouden. Het Kanda-festival bestaat uit een groot aantal evenementen die gedurende een hele week worden gehouden, maar de hoofdactie vindt meestal plaats in het weekend dat het dichtst bij 15 mei ligt. De hoogtepunten zijn een daglange processie door centraal Tokio op zaterdag en parades van draagbare heiligdommen (mikoshi) door de verschillende buurten op zondag.

In de avond voor de hoofdprocessie worden Shinto-rituelen gehouden om de geesten van de drie goden van het altaar uit te nodigen in drie rijkelijk versierde mikoshi.
Op donderdagavond 9 mei 2019 ben ik bij de tempel om te zien hoe zo'n ceremonie is. Ik zie wat van de voorbereidingen, maar nadat men in de tempel is verdwenen begint een ritueel dat niet te zien is en waarvan ik niet weet hoe lang dat gaat duren.

De mikoshi - draagbare heiligdommen - vormen het belangrijkste deel van de processie die plaatsvindt op zaterdag, wanneer ze door de straten van Kanda, Nihonbashi, Otemachi en Akihabara worden geparadeerd. Bij de mikoshi horen ongeveer duizend mensen, inclusief muzikanten, priesters op paarden en veel gekleed in kleurrijke traditionele kostuums.
Zaterdag 11 mei 2019 ben ik op vier plaatsen om deze stoet te volgen: 's morgens vroeg als men langs de verschillende wijken loopt en waar groepen zich aansluiten bij de stoet. 's Middags ben ik op de plek waar men pauzeert en daarna weer verder gaat nadat een andere stoet met samoerai krijgers is gepasseerd. Tot slot eindig ik die dag bij de tempel waar het een drukte van belang is en waar een grote groep jongeren onafgebroken de sfeer erin houdt met swingende drums.